BAŞLANGIÇ, DEĞİŞİKLİK VE KAPANIŞ İŞLEMLERİ

Kuruluş ve Yapılanma

İşletme biçimlerinin karşılaştırılması, kuruluş ve tescil adımları, kuruluş sonrası kayıt işleri ile adres, ortak ve kapanış değişiklikleri.

OFİS NE YAPAR

Şahıs işletmesi ile sermaye şirketini sorumluluk ve kayıt yükü üzerinden karşılaştırırız.
Faaliyet konusunu ve NACE kodunu bağlı olduğu yükümlülüklerle birlikte belirleriz.
Sicil ve vergi dairesi kayıt yolunu işletme türüne göre çıkarırız.
İşyeri adresinin kira, stopaj ve ruhsat tarafını değerlendiririz.
Tescil sonrası ilk işleri sıraya koyarız: defter, tebligat, e-belge, SGK dosyası.

7 konunun ayrıntısı

SİZDEN GEREKEN

Yapmayı planladığınız işin tanımı ve satış kanallarınız: mağaza, saha, çevrim içi, pazaryeri
Ortak olacak mı; olacaksa pay dağılımı ve sermaye konusundaki niyetiniz
İşyeri adresi ve kullanım durumu: kira, mülk, ev ya da ortak çalışma alanı

6 maddenin tamamı

KAPSAM SINIRI

Kuruluş ve değişikliğin mali, vergisel ve sicil tarafı. Sözleşme metinlerinin hazırlanması hukuki danışmanlıktır.

Kapsamın tamamı

Bu konuyu ofisle görüşün

KAPSAM

Kuruluşta en sık yapılan hata, işi tabela asılınca tamamlanmış saymaktır. Sicil kaydı bittikten sonra defter, elektronik tebligat, gerekiyorsa e-belge başvurusu ve çalışan alınacaksa işyeri dosyası gibi birkaç adım daha sıraya girer. Bu adımların bir bölümü tarihe bağlıdır; biri atlandığında sonucunu ilk beyan döneminde görürsünüz.

Çalışma, ne yapacağınızı ve nasıl satış yapacağınızı anlatmanızla başlar. Şahıs işletmesi ile sermaye şirketi arasındaki fark; sorumluluğun sınırı, kayıt yükü ve kazancın vergilenme biçimi üzerinden somut olarak karşılaştırılır. Aynı başlık, kuruluştan sonra ortaya çıkan adres nakli, ortak değişikliği, şube açılışı ve kapanış işlemlerini de kapsar.

Planlama defteri, anahtar ve yapı modeli

ELE ALINAN KONULAR

Bu alanda neler var.

Şahıs işletmesi mi, sermaye şirketi mi?

Seçim; ortak olup olmadığı, üstlenilmek istenen sorumluluğun sınırı, beklenen kazanç düzeyi ve katlanılacak kayıt yükü üzerinden yapılır. Şahıs işletmesinde kuruluş daha kısa yoldan tamamlanır, buna karşılık borçlardan kişisel sorumluluk doğar. Sermaye şirketinde şirket, borç ve yükümlülükleri dolayısıyla kural olarak yalnızca kendi malvarlığıyla sorumludur; buna karşılık sicil, defter ve karar kayıtları gibi yükümlülükler artar. Bu sınır kamu alacaklarında aynı biçimde işlemez: şirketten tahsil edilemeyen vergi ve prim borcundan limited şirket ortakları sermaye payları oranında, şirketi idare eden kanuni temsilciler ise şahsi malvarlıklarıyla takip edilebilir.

Faaliyet konusu ve NACE kodu

Faaliyet kodunu seçmek bir kayıt alanını doldurmaktan fazlasıdır: sigorta prim tarifesinden destek programlarına, ruhsat ihtiyacına kadar birçok konuyla bağlantılıdır. Şirketlerde ana sözleşmedeki faaliyet konusu ayrıca dikkat gerektirir, çünkü sonradan ekleme tescil işlemi demektir. Bugün yapacağınız iş ile önümüzdeki dönemde eklemeyi düşündüğünüz iş birlikte değerlendirilir.

MERSİS, ticaret sicili ve vergi dairesi kaydı

Sermaye şirketlerinde kuruluş MERSİS üzerinden başlar ve ticaret sicilinde tescille sonuçlanır. Şahıs işletmesinde izlenen yol farklıdır; sicil kaydı ile vergi dairesi işlemleri birlikte yürür. Kuruluşun ardından vergi dairesince yoklama yapılır. Hangi belgenin hangi aşamada gerektiği, işlem türüne göre ayrı bir liste olarak çıkarılır.

İşyeri: kira sözleşmesi, adres ve ruhsat

Bildirilen adres yalnızca bir iletişim bilgisi değildir; kira sözleşmesinin kimin adına olduğu, stopaj doğup doğmadığı ve belediyeden ruhsat gerekip gerekmediği buna bağlıdır. Evini işyeri olarak gösterecek kişiler için ayrıca kontrol edilmesi gereken noktalar vardır. Ruhsat ve imar tarafı belediyenin yetki alanıdır; başvuru öncesinde ilgili birimle teyit edilir.

Kuruluştan sonraki ilk işler

Tescil tamamlandığında defterlerin açılması, elektronik tebligat adresinin aktif hâle gelmesi, gereken e-belge başvuruları, banka hesabının açılması ve çalışan alınacaksa SGK işyeri dosyasının kurulması sıraya girer. Bunların bir bölümü kuruluş tarihine bağlı olduğu için beklemeye gelmez. Liste işletmeye göre çıkarılır ve tamamlandıkça işaretlenir.

Ortaklık yapısı ve sermaye

Ortaklar arasındaki pay dağılımı, sermayenin ne zaman ödeneceği ve kârın nasıl dağıtılacağı kuruluş aşamasında kararlaştırılır. Sözlü anlaşmalar ilk anlaşmazlıkta işe yaramaz; ana sözleşme ve varsa ortaklık sözleşmesi bunun yerini alır. Metnin hukuki tarafı avukatla yürür, mali ve vergisel sonuçları burada çalışılır.

Değişiklik, şube ve kapanış işlemleri

Adres nakli, unvan veya faaliyet değişikliği, pay devri, şube açılışı ve tür değişikliği kendi tescil ve bildirim usulüne tabidir. Kapanış ise tek bir dilekçe değildir: şirketlerde tasfiye süreci yürütülür, şahıs işletmelerinde terk bildirimi yapılır ve her iki hâlde defter, beyan ve varsa çalışan işlemleri tamamlanır. Kapanış kararı alındığında hangi yükümlülüklerin devam ettiği önceden listelenir.

GÖRÜŞMEYE HAZIRLIK

Konuşmaya
buradan başlayalım.

İlgili bilgi ve belgeler, görüşmenin odağını belirlemeye yardımcı olur.

Yapmayı planladığınız işin tanımı ve satış kanallarınız: mağaza, saha, çevrim içi, pazaryeri
Ortak olacak mı; olacaksa pay dağılımı ve sermaye konusundaki niyetiniz
İşyeri adresi ve kullanım durumu: kira, mülk, ev ya da ortak çalışma alanı
Çalışan alma planınız ve öngördüğünüz başlama zamanı
Kimlik ve adres bilgileri; yabancı uyruklu veya yurt dışında yerleşik ortak olacaksa bunu görüşmede belirtin
Faaliyete başlamayı düşündüğünüz tarih ve bu tarihi bağlayan bir sözleşme varsa kopyası

Kapsam ve sınır

Bu alan kuruluş ve değişiklik işlemlerinin mali, vergisel ve sicil tarafını kapsar. Ana sözleşme, ortaklık sözleşmesi ve pay devri metinlerinin hazırlanması hukuki danışmanlık gerektirir; noter ve tescil işlemleri kendi usulüne göre yürür. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı ile imar ve çevre izinleri belediyenin ve ilgili idarenin yetkisindedir. Marka ve patent tescili, yabancı sermaye izinleri ve sektöre özel lisanslar ayrı başvuru yollarına tabidir. Hangi işletme biçiminin size uygun olduğu bu sayfadan çıkarılamaz; kuruluş süresi ve resmî masraf kalemleri işlem türüne ve ilgili kurumun güncel tarifesine göre değişir.

BU ALANDA SIK SORULANLAR

Kısa cevaplar.

Görüşmeden önce en sık sorulan 5 soru. Başlığa dokunarak cevabı açabilirsiniz.

Tüm sorular

Şahıs işletmesi mi kurmalıyım, limited şirket mi?

Tek bir doğru cevap yok; seçim ortaklık durumuna, üstlenmek istediğiniz sorumluluk sınırına, beklenen kazanç düzeyine ve katlanacağınız kayıt yüküne göre değişir. Şahıs işletmesi daha az formalite, buna karşılık kişisel sorumluluk demektir. Sermaye şirketinde sorumluluk kural olarak şirketin malvarlığıyla sınırlıdır, buna karşılık tescil ve defter yükümlülükleri artar. Bu sınırın önemli bir istisnası vardır: şirketten tahsil edilemeyen vergi ve prim borçlarından ortaklar sermaye payları oranında, kanuni temsilciler ise şahsi malvarlıklarıyla sorumlu tutulabilir. İki seçeneğin sonuçları faaliyetiniz üzerinden karşılaştırılır.

Faaliyete başlamadan önce mi başvurmalıyım?

Evet, işe başlamadan önce görüşmek en sağlıklısı. Kuruluş tarihi defter, beyan ve bildirim yükümlülüklerinizin başlangıcını belirler; ayrıca kuruluş öncesinde yapılan harcamaların belgelendirilmesi kendi başına bir konudur. Fatura kesmeye veya tahsilat almaya başladıktan sonra kayıt açmak, geriye dönük düzeltme ve ek yükümlülük doğurabilir.

Evimi işyeri olarak gösterebilir miyim?

Birçok faaliyet için mümkündür, ancak önce üç nokta kontrol edilir. Birincisi kira sözleşmesinin kimin adına olduğu ve işyeri kirasında stopaj doğup doğmadığıdır. İkincisi binanın durumudur: kat mülkiyeti kanunu, tapuda mesken görünen bir bağımsız bölümde dükkân, imalathane, lokanta, pastahane gibi yerlerin ancak kat malikleri kurulunun oybirliğiyle açılabileceğini söyler; yani belirleyici olan yalnızca yönetim planı değil, kat maliklerinin kararıdır. Üçüncüsü faaliyetinizin ruhsat gerektirip gerektirmediğidir. Konutun maliki sizseniz kira ve stopaj başlığı düşer, bina tarafındaki kontrol yine durur. Bu başlıklar görüşmede tek tek ele alınır.

Kuruluş ne kadar sürer, maliyeti ne olur?

Süre ve masraflar işlem türüne, seçilen işletme biçimine ve ilgili kurumların güncel tarifelerine göre değişir; bu nedenle burada gün veya tutar yazılmaz. Görüşmede noter, tescil ve oda kaydı gibi kalemler ayrı ayrı gösterilir, hangi ödemenin hangi kuruma yapıldığı belirtilir. Mesleki ücret ise ayrıca konuşulur: meslek için odaların görüşü alınarak hazırlanan ve Bakanlık tasdikiyle yürürlüğe giren bir asgari ücret tarifesi vardır, ücret bu çerçevenin altında kalamaz.

İşi bırakmak istersem ne yapmam gerekir?

Faaliyeti durdurmak ile mükellefiyeti kapatmak aynı şey değildir; kapanış için bildirim, defter ve beyan işlemlerinin tamamlanması gerekir. Şirketlerde tasfiye süreci yürütülür ve bu süre boyunca yükümlülükler devam eder. Çalışanınız varsa çıkış işlemleri, stok ve sabit kıymetler ayrıca değerlendirilir. Kararı uygulamadan önce görüşmek, sonradan doğacak işi azaltır.

KAYNAKLAR

Nereden kontrol edildi.

Bu sayfadaki yükümlülük, süre ve sorumluluk ifadeleri aşağıdaki resmî metinler üzerinden kontrol edilmiştir. Kaynaklara 9 Ekim 2026 tarihinde erişilmiştir. Mevzuat değişebileceği ve kapsam işletmeye göre farklılaşabileceği için işlem öncesinde güncel resmî metne ve mesleki değerlendirmeye başvurun.